Language. Culture. Politics. International Journal
Language – Culture – Politics: International Journal jest czasopismem naukowym wydawanym przez Zespół Redakcyjny Instytutu Języków Obcych i Stosunków Międzynarodowych, składającego się z trzech katedr: Filologii Angielskiej, Filologii Słowiańskiej i Stosunków Międzynarodowych. Zakres reprezentowanych przez Zespół Redakcyjny dyscyplin naukowych sprawia, iż czasopismo jest otwarte na publikacje obejmujące swym zasięgiem takie obszary jak język i literatura, edukacja, kultura, nauki społeczne, religioznawstwo, filozofia, nauki o polityce i stosunki międzynarodowe, a zatem cały obszar humanistyki w najszerszym tego słowa znaczeniu. Czasopismo składa się z trzech głównych działów zasygnalizowanych w tytule: JĘZYK – KULTURA – POLITYKA. Ponadto, dodatkowy dział – RECENZJE może być dodany w sytuacji kiedy nadesłane zostaną materiały adekwatne pod względem tematycznym. Nadesłane przez autorów artykuły zostają zakwalifikowane do publikacji po uzyskaniu pozytywnej recenzji. Nazwiska niezależnych recenzentów zamieszczone są w części otwierającej czasopismo.
Instytut Języków Obcych i Stosunków Międzynarodowych. Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie
Dyplomacja kulturalna Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: dyplomacja kulturalna, UE, ukraińsko-polska współpraca kulturalna, Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, Instytut Polski w Kijowie Artykuł analizuje specyfikę realizacji dyplomacji kulturalnej Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie. Dużo uwagi poświęcono analizie podstawowych zasad rozwoju polskiej dyplomacji kulturalnej we współczesnych warunkach oraz działalności instytucji rządowych i pozarządowych działających w tej dziedzinie. Zauważono, że na rozwój polskiej dyplomacji kulturalnej pozytywnie wpłynęło członkostwo Polski w UE, modernizacja i rozbudowa infrastruktury kulturalnej, wzrost liczby instytucji kulturalnych w Polsce oraz intensyfikacja ukraińsko-polskiej współpracy w dziedzinie kultury. Przeanalizowano działalność takich podmiotów dyplomacji kulturalnej, jak Instytut Polski w Kijowie, Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku, Instytut Mickiewicza, Fundacja im. Stefana Batorego, Fundacja Inna Przestrzeń, Fundacja Krzysztofa Skubiszewskiego, Program im. Lane'a Kirklanda oraz ich rolę w rozwoju i wzmocnieniu ukraińsko-polskiej współpracy kulturalnej. Zauważono, że od początku pełnej inwazji Rosji na Ukrainę polski rząd kontynuuje rozwój dyplomacji kulturalnej na Ukrainie. W szczególności Instytut Polski realizuje wiele projektów kulturalnych i artystycznych na różnych poziomach, zintensyfikowano pomoc dla przedstawicieli polskiej diaspory w czasie wojny, promowana jest polska kultura. Aktywnie rozwija się także dyplomacja naukowa, w szczególności wspólne ukraińsko-polskie badania, wymiana naukowa i programy mobilności akademickiej dla naukowców.
Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Nowy wymiar STRACHU: Analiza konceptualna i intermedialna
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: strach, koncepcja, Stephen King, intermedialność, analiza literacka W tym artykule przedstawiono nowe, intermedialne spojrzenie na wielowymiarowe pojęcie strachu w twórczości literackiej współczesnego pisarza amerykańskiego Stephena Kinga. Skomplikowana i sprzeczna natura strachu leży u podstaw popularnego gatunku literackiego – horroru. Wieloaspektowy charakter gatunku horroru świadczy o jego wrodzonej złożoności, szczególnie jeśli chodzi o eksplorację strachu. W artykule omówiono następujące kluczowe funkcje horroru: 1) wyraźne określenie skojarzeń wynikających z doświadczenia strachu, 2) zapewnienie usystematyzowanego tła metodologicznego do badania danej emocji oraz 3) zapewnienie podatnego gruntu dla introspekcji społecznej. Uzasadniono, że refleksyjny charakter tekstów literackich czyni je reprezentatywnym repozytorium objaśniania konkretnych pojęć czy odczuć społecznych, stąd rosnąca liczba utworów literackich odzwierciedlających jedną z podstawowych ludzkich emocji – strach. Koreluje to ze współczesnymi wyzwaniami społecznymi, gospodarczymi i technologicznymi, które miały istotny wpływ na kształt ostatnich kilku dekad. Przeprowadzone badania wykazały, że zmiany i modyfikacje w postrzeganiu strachu znalazły swoje odzwierciedlenie w literaturze grozy. Analiza lub leksykalna i semantyczna leksemów stosowanych przez S. Kinga do określenia strachu pozwoliła na wytyczenie rdzenia i peryferii pojęcia STRACH. Stosując perspektywę intermedialną i techniki interpretacji tekstu, ustaliliśmy kluczową rolę wizualnych i słuchowych systemów sensorycznych w reprezentacji omawianego pojęcia przez autora i jego dalszym odbiorze przez czytelników. Główny wniosek artykułu pozwala spojrzeć na pojęcie STRACH jako złożony artefakt semiotyczny i językowy, emocję pierwotną i wieloaspektowe zjawisko psycholingwistyczne. Zatem koncepcja STRACH przypomina skomplikowany system semiotyczny, który integruje różne środki werbalne i niewerbalne. W artykule strach rozumiany jest jako reakcja nerwowa i fizyczna będąca odpowiedzią na wewnętrzne i zewnętrzne źródła zagrożenia, a także ucieleśnienie szacunku, oszołomienia i rozpaczy ugruntowanych w różnych układach sensomotorycznych. Strach, będący złożonym zjawiskiem psycholingwistycznym o charakterze multimodalnym, jest dynamicznie reprezentowany w prozie literackiej za pomocą różnych narzędzi intermedialnych, które ewoluują w odpowiedzi na zmiany społeczne, polityczne i ekonomiczne współczesnego świata.
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: kompetencje językowe, kompetencje kulturowe, język i kultura, tłumacz/tłumacz ustny, twórcza kompetencja komunikacyjna, kunszt tłumacza Obecna dyskusja, podkreślająca znaczenie współzależności języka i kultury, w jakiś sposób automatycznie kieruje naszą uwagę na efektywne i ekspresyjne użycie języka, które jest właśnie efektem tego rodzaju wzajemnych powiązań. Niewątpliwie kompetencja kulturowa w połączeniu z kompetencją językową odpowiada za ekspresję, a co za tym idzie, za sukces w komunikacji W toku wymiany poglądów okazuje się, że za kształtowanie tekstu, niezależnie od tego, czy ma on formę pisemną, czy ustną, odpowiada wrażliwe podejście do zadania tłumacza ustnego/tłumacza. Można zatem stwierdzić, że umiejętność opanowania przez tłumacza umiejętności kształtowania tekstu można uznać za element kunsztu tłumacza. Co więcej, ważniejsze wydaje się wrażliwe podejście do tekstu, niż międzyjęzykowe oddanie sposobu myślenia, co jest procesem ryzykownym. Istnieje ryzyko, że tzw. czytanie w myślach może skutkować błędną interpretacją i fałszerstwem w wyniku oszukańczych zmian w przesłaniu dokonanych przez tłumacza
Porównanie wyników psychologicznych testów osobowości oraz ich potencjalnego wykorzystania w studiach translatorskich
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: testy psychologiczne, psychologia, przekładoznawstwo, cechy osobowości tłumacza Testy psychologiczne są szeroko stosowane do oceny cech osobowości i zdolności poznawczych. Jednak ich potencjalne zastosowanie w tłumaczeniu pozostaje w dużej mierze niezbadane. Celem tego artykułu o charakterze przeglądowym jest porównanie testów psychologicznych stosowanych do identyfikacji cech osobowości i zdolności poznawczych, które mogą zwiększyć umiejętności tłumaczy. Testy osobowości mogą ujawnić czynniki psychologiczne, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla skutecznego tłumaczenia. Pomimo uznanego znaczenia biegłości językowej i kulturowej w tłumaczeniu, często pomija się aspekty psychologiczne. Reakcje emocjonalne i cechy osobowości znacząco wpływają na decyzje i wydajność tłumaczy, co podkreśla potrzebę dalszych badań. Wdrożenie testów takich jak MBTI, DISC, Big Five i model HEXACO może dostarczyć cennych spostrzeżeń. Zrozumienie cech osobowości tłumaczy może umożliwić opracowanie strategii ulepszeń i poprawić ogólne wyniki tłumaczenia. Wypełnienie luki w badaniach dotyczących wymiaru psychologicznego jest kluczowe dla pełnego zrozumienia zachowań tłumaczy i poprawy jakości tłumaczeń.
Zastosowanie analizy treści w badaniach nad dyskursem politycznym
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: dyskurs polityczny, analiza treści, jakościowa analiza treści, ilościowa analiza treści Analiza treści jest jedną z najczęściej stosowanych metod w badaniu różnych form dyskursu, w tym dyskursu politycznego. Jako technika badawcza rozwinęła się w badaniach nad komunikacją i obecnie jest często wykorzystywana w językoznawstwie, m.in. w analizie tekstu, systematycznych badaniach tekstu pisanego czy transkrypcji mowy, a także w badaniach nad treścią przekazu nietekstowego. Niniejszy artykuł porusza kwestię zastosowania analizy treści w badaniach nad dyskursem politycznym oraz omawia podstawowe pojęcia związane z tą metodą badawczą. Przedstawiono w nim pojęcia treści jawnej i ukrytej tekstów politycznych oraz omówiono dwa szczególnie przydatne w ocenie analizy treści terminy, tj. „rzetelność” i „ważność”. Dodatkowo omówiono dwa szerokie podejścia do analizy treści. Pierwsza to jakościowa analiza treści, druga to ilościowa analiza treści.
Analiza SWOT jako narzędzie doboru materiałów tekstowych do kształtowania kompetencji komunikacyjnej w języku angielskim studentów kierunków nielingwistycznych
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: kompetencja komunikacyjna, kryteria wyboru tekstu, analiza SWOT W pracy zaprezentowano zastosowanie analizy SWOT jako kryterium pomocniczego doboru materiału tekstowego w kształtowaniu kompetencji komunikacyjnej języka angielskiego u studentów kierunków nielingwistycznych. W artykule zbadano koncepcję kompetencji komunikacyjnej, jako złożonego zjawiska, w którym uczniowie posiadają odpowiednie zdolności i umiejętności umożliwiające wysokiej jakości komunikację w języku obcym. Zarysowano główne grupy kryteriów doboru materiału tekstowego, do których należą: 1) przedmiotowo-naukowe; 2) stylistyka językowa; 3) metodyczny; 4) zorientowany na osobę. Podsumowując koncepcję analizy SWOT, poddano analizie elementy macierzy tej analizy, a mianowicie: czynniki pozytywnego wpływu otoczenia wewnętrznego to mocne strony, czynniki negatywne to słabe strony, a czynniki wpływu zewnętrznego to szanse, a negatywne to zagrożenia. Proponuje się wykorzystanie analizy SWOT w oparciu o klasyczne kryteria jakościowe doboru tekstu w następujący sposób: Moce strony – językowe kryteria stylistyczne charakteryzujące się różnorodnością typów i gatunków oraz profesjonalnie zorientowanych jednostek leksykalnych; Słabe strony – kryteria metodologiczne autentyczności, dostępności, zdolności adaptacyjnych itp.; Szanse – przedmiotowo-naukowe kryteria nowości, wartości informacyjnej i obecności elementów paralingwistycznych; Zagrożenia to kryteria zorientowane na osobę, mające znaczenie i wartość praktyczną. Przeprowadzono analizę tekstu anglojęzycznego zgodnie z zaproponowanym modelem analizy SWOT i określono jakościowe kryteria doboru materiału tekstowego.
Wiara studenta we własne możliwości i odporność na stress w środowisku “on-line” w okresie popandemicznym
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: odporność na stres, poczucie własnej skuteczności, proces samokierowania, środowisko uczenia się jako złożony system adaptacyjny Covid-19 spowodował ogromne zmiany we wszystkich sferach życia, w tym w edukacji. Koronawirus radykalnie zmienił sytuację na całym świecie. Pandemia wymusiła przejście edukacji na tryb nauczania online, w którym treści edukacyjne były dostarczane zarówno synchronicznie, jak i asynchronicznie. Po pandemii powrót do tych samych schematów życia i nauki, co przed pandemią, staje się niemożliwy. Nauczanie hybrydowe stało się rzeczywistością w większości uczelni wyższych w wielu krajach. Celem tego badania jest ewaluacja aspektów skuteczności środowiska uczenia się online poprzez budowanie odporności uczniów na stres w obliczu Nowej Normalności w czasie po pandemii. Metodologia badań. Na potrzeby tego badania autorzy wykorzystali kwestionariusz do zbadania odporności na stres i poczucia własnej skuteczności w środowisku uczenia się online po pandemii, a także przeprowadzili wywiady grupowe na temat mechanizmów radzenia sobie w celu budowania większej odporności na stres przez uczniów szkół wyższych. Stwierdzono, że nauczanie online wymaga zmiany paradygmatu w edukacji w kierunku modelu postindustrialnego poprzez skupienie się na konstruktywistycznym podejściu skoncentrowanym na uczniu, we współtworzeniu wiedzy w trybie samodzielnego uczenia się. Zamiarem autorów było zbadanie potencjału podejść pedagogicznych w zakresie zastosowania złożonego projektu środowiska uczenia się online w celu zwiększenia jego efektywności.
środowisko uczenia się jako złożony system adaptacyjny
Sojusz Regionalny - Trójkąt Lubelski: priorytety geopolityczne i dynamika transformacji polityki zagranicznej w kontekście wyzwań i zagrożeń bezpieczeństwa
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: Sojusz regionalny Trójkąt Lubelski, wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa, europejski system bezpieczeństwa, wojna rosyjsko-ukraińska, współpraca wojskowo-techniczna, współpraca finansowo-gospodarcza, współpraca społeczno-humanitarna, współpraca polsko-litewsko-ukraińska Artykuł poświęcony jest aktualnemu problemowi efektywności Sojuszu Trójkąta Lubelskiego jako wielostronnego formatu bezpieczeństwa współpracy Polski, Ukrainy i Litwy w sferze wojskowo-politycznej, gospodarczej, kulturalnej i społecznej. Analizowane są wektory i kierunki działania Trójkąta Lubelskiego w kontekście współczesnych wyzwań geopolitycznych i bezpieczeństwa, rosyjskiej ekspansji i agresji. Udowodniono decydującą rolę Sojuszu w kształtowaniu europejskiego systemu bezpieczeństwa, zapewnianiu Ukrainie pomocy wojskowo-technicznej, finansowo-ekonomicznej i humanitarnej w warunkach wojny rosyjsko-ukraińskiej na pełną skalę. Zbadano rolę Trójkąta Lubelskiego w zachowaniu integralności terytorialnej i suwerenności państwa ukraińskiego; okupacja terytoriów zajętych przez Rosję, a także realizacja europejskich i euroatlantyckich aspiracji integracyjnych Ukrainy, w tym przystąpienia do UE i NATO. W artykule przeanalizowano dynamikę przemian partnerskich strategii i interakcji Polska-Litwa-Ukraina w kontekście zagrożeń bezpieczeństwa ze strony Rosji w warunkach wojny na pełną skalę. Nakreślono i scharakteryzowano priorytetowe obszary współpracy na lata 2022-2024. Udowodniono skuteczność współpracy państw Trójkąta Lubelskiego w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności; bezpieczeństwo cybernetyczne; bezpieczeństwo energetyczne; komunikacja strategiczna i przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym. Podkreślono, że w warunkach współczesnych wyzwań i zagrożeń geopolitycznych strategie bezpieczeństwa w działalności i polityce zagranicznej „Trójkąta Lubelskiego” stanowią priorytet.
wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa
Rola dyplomacji medialnej w kształtowaniu międzynarodowego wizerunku państwa
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: dyplomacja, dyplomacja medialna, wizerunek państwa, sieci społecznościowe, narzędzia, mechanizmy W tym artykule podjęto próbę określenia roli dyplomacji medialnej w kształtowaniu wizerunku państwa na arenie międzynarodowej. Dyplomacja medialna w warunkach globalizacji przekształciła stosunki geopolityczne i zmieniła hierarchiczny system podejmowania decyzji w polityce zagranicznej, zarysowując rywalizację państw o ​​możliwość oddziaływania na opinię publiczną. Polityka informacyjna państwa polega nie tylko na rozpowszechnianiu pozytywnych informacji na jego temat w międzynarodowej przestrzeni informacyjnej, ale także na włączaniu polityków, struktur władzy państwowej, aktorów niepaństwowych, znanych osobistości i liderów opinii w system zarządzania marką przedsiębiorstw. politykę narodową państwa. Jednocześnie wykorzystanie możliwości platform społecznościowych w realizacji działań dyplomatycznych doprowadziło do tego, że każdy użytkownik sieci społecznościowej jest dziś nie tylko konsumentem informacji, ale także jej bezpośrednim dostawcą i dystrybutorem, czyli ma możliwość wpływania na podejmowanie określonych decyzji na szczeblu państwa i kształtowania w ten sposób wizerunku państwa. W artykule na przykładzie Ukrainy dokonano analizy wykorzystania mechanizmów dyplomacji medialnej w kształtowaniu wizerunku państwa, zidentyfikowano jego pozytywne i negatywne strony, a także perspektywy jego rozwoju.
Dyplomacja kulturalna Ukrainy w warunkach wojny rosyjsko-ukraińskiej
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: dyplomacja kulturalna, dyplomacja publiczna, model dyplomacji kulturalnej, wojna hybrydowa, wizerunek państwa, "soft power" W artykule dokonano analizy specyfiki rozwoju dyplomacji kulturalnej Ukrainy w warunkach wojny. Dyplomacja kulturalna Ukrainy przez długi czas rozwijała się niesystematycznie. Podkreślono znaczenie zwracania większej uwagi na dyplomację kulturalną podczas wojny. Dyplomacja kulturalna stanowi platformę interakcji między różnymi kulturami i ma na celu wzajemne zrozumienie, tolerancję i współpracę między państwami. Głównym celem dyplomacji kulturalnej Ukrainy w warunkach wojny rosyjsko-ukraińskiej jest wzmacnianie podmiotowości, kształtowanie pozytywnego wizerunku kraju. Rozważane są żywe przykłady dyplomacji kulturalnej podczas wojny. Przeprowadzono analizę SWOT modelu dyplomacji kulturalnej Ukrainy. Wskazano mocne strony i sposoby neutralizacji słabych stron dyplomacji kulturalnej. Analizie poddano szereg problemów, z którymi obecnie się boryka. Podkreślono znaczenie jasnego strategicznego podejścia państwa do kształtowania dyplomacji kulturalnej.
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: decyzje, choroba, obowiązek, strach, cierpienie Niniejszy artykuł jest próbą filozoficzno-literackiego komentarza do opowiadania zatytułowanego The Healer (Uzdrowiciel), odnoszącego się do działań bohaterów oraz istotnych punktów fabuły. Skupiając się na więzach międzyludzkich i sytuacjach, które przyniosło im życie, niniejszy komentarz ma na celu znalezienie odpowiedzi na pytanie, dlaczego ludzie reagują w taki, a nie inny sposób w obliczu bólu i cierpienia. Odwołując się do Jaspersowskich sytuacji granicznych i dzieł Grahama Greene'a, C.J. Williams i J. Kłos analizuję to, jak ludzie zachowują się, gdy są zmuszeni do desperacji, i co kieruje nimi przy podejmowaniu potencjalnych decyzji zmieniających życie. Jeśli chodzi o świat Uzdrowiciela, mamy kontekst II wojny światowej i wynikający z tego chaos, obecność choroby oraz potrzebę zachowania lojalności – to stanowi tło dla analizy relacji między cierpieniem, rodziną i przeciwnościami.
(Nie)pamiętanie. O trudnościach z odmitologizowaniem pamięci zbiorowej
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: pamięć, relacje polsko-żydowskie, Holokaust, mitologizacja Artykuł porusza kwestie związane z mitologizacją pamięci zbiorowej w Polsce w odniesieniu do relacji polsko-żydowskich i Holokaustu. Tematy te wciąż budzą wiele emocji w polskim dyskursie publicznym. Kwestia postawy polskiego społeczeństwa wobec Zagłady jest także bardzo często podejmowana w debatach politycznych. Na potrzeby polityki historycznej dochodzi do zniekształcania historii, uwypuklania jednych faktów i przemilczania bądź zakłamywania innych. Mity funkcjonujące w pamięci zbiorowej bardzo trudno z niej usunąć co zostało pokazane na przykładzie narracji powstających wokół postaci Ireny Sendlerowej i Jana Karskiego, a także wydarzeń odzwierciedlających skalę przemocy antyżydowskiej po zakończeniu II wojny światowej (np. pogromu kieleckiego).
Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Zapewnienie bezpieczeństwa środowiska naturalnego: globalne doświadczenia i ukraińskie perspektywy
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: bezpieczeństwo ekologiczne, bezpieczeństwo narodowe, polityka środowiskowa, polityka klimatyczna, środowisko naturalne, przemysł dla ochrony przyrody, zasoby naturalne W artykule omówione zostało zagadnienie bezpieczeństwa ekologicznego jako elementu bezpieczeństwa narodowego. Dbałość o środowisko naturalne (w tym m. in. próba łączenia rozwoju społeczno-gospodarczego i ochrony przyrody) jest jednym z priorytetów polityki realizowanej przez światowych liderów, tj. państw, takich jak USA, Niemcy, Wielka Brytania czy Francja. Ponadto w Unii Europejskiej wdrażany jest obecnie Zielony Ład będący pakietem inicjatyw politycznych, które sprawią, że do 2050 r. Europa stanie się pierwszym na świecie kontynentem neutralnym klimatycznie. Podobne wyzwania stoją również przed Ukrainą, która po wojnie musi zadbać o bezpieczeństwo ekologiczne. Aby tak się stało, należy podjąć szereg działań w zakresie zarządzania sektorem ochrony środowiska, transformacji polityki klimatycznej, gospodarowania odpadami, racjonalnego korzystania z zasobów naturalnych, ochrony ekosystemów oraz bioróżnorodności. Dzięki temu Ukraina ma szansę nie tylko odbudować po wojnie swój potencjał ekologiczny, ale też znaleźć się w czołówce państw najbardziej przyjaznych środowisku.
Odkrywanie finalnej granicy: znaczenie dyplomacji kosmicznej w szybko ewoluującym kosmosie
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: przestrzeń kosmiczna, dyplomacja, dyplomacja kosmiczna, współpraca międzynarodowa, ISS, Ukraina Eksploracja kosmosu opiera się na współpracy międzynarodowej, w związku z czym wymaga wprowadzenia dyplomacji kosmicznej, która jest niezwykle ważna w procesie zarządzania konfliktami, promowania zrównoważonych działań kosmicznych i budowania relacji między partnerskimi państwami. Artykuł podejmuje zagadnienie znaczenia tejże dyplomacji w związku z szybko rozwijającymi się badaniami kosmosu. Autorzy definiują pojęcie dyplomacja kosmiczna, zwracają uwagę na jej specyfikę, omawiają kluczowe partnerstwa (również te potencjalne) w zakresie eksploracji kosmosu, a także najważniejsze wyzwania i możliwości rozwoju w tej dziedzinie. Analizują ponadto wpływ wojny Rosji z Ukrainą na stosunki międzynarodowe w kontekście przestrzeni kosmicznej, odnoszą się również do potencjalnych sojuszy kosmicznych.
Współpraca między Ukrainą a Unią Europejską w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony UE
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony UE, umowa stowarzyszeniowa, strategia bezpieczeństwa UE, Siły Zbrojne Ukrainy, misje pokojowe UE, PESCO, sankcje polityczne i gospodarcze W artykule przedstawione zostały aspekty polityczno-prawne, gospodarczo-finansowe, a także wojskowe dotyczące współpracy Ukrainy z UE w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO). Analizowane są: wprowadzenie polityki bezpieczeństwa oraz jej ewolucja, struktura organizacyjna oraz mechanizm decyzyjny WPBiO, jak również sposób realizacji działań w kontekście angażowania do współpracy państw trzecich. Przedmiotem zainteresowań jest także udział Ukrainy w operacjach pokojowych UE oraz prowadzenie przez UE misji cywilnych w Ukrainie. Nacisk został położony przede wszystkim na kwestię zaangażowania Ukrainy w politykę bezpieczeństwa i obrony UE po podpisaniu w 2014 r. umowy stowarzyszeniowej. Istotnym zagadnieniem jest również zacieśnienie współpracy między UE a Ukrainą po inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. Mowa jest o wprowadzaniu przez UE kolejnych pakietów sankcji politycznych i gospodarczych wobec Rosji, udzielaniu Ukrainie pomocy humanitarnej i finansowej, przekazywaniu uzbrojenia, zapewnianiu cyberbezpieczeństwa, a także o perspektywach stworzenia w Ukrainie misji wojskowej. Omówione zostały również niektóre korzyści wynikające z tej współpracy dla samej UE, w tym dla WPBiO.
wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony UE
Odporność informacyjna Ukrainy i UE w warunkach rosyjskiej agresji
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: odporność informacyjna, bezpieczeństwo informacyjne, propaganda, Ukraina, UE W artykule podjęty został temat odporności społecznej w przestrzeni informacyjnej Ukrainy i UE z uwzględnieniem podobieństw oraz różnic w tym zakresie. Szczególną uwagę zwrócono na przeobrażenia odporności informacyjnej w związku z rosyjską agresją na Ukrainę. Odporność informacyjna rozpatrywana jest w kontekście bezpieczeństwa informacji; wskazane zostały również zależności między tymi zjawiskami, a także ich podstawowe elementy. W swoich analizach autorzy uwzględniają komunikacyjny aspekt odporności informacyjnej, pomijając kwestię ochrony informacji w cyberprzestrzeni. Przedmiotem ich zainteresowań są zatem działania mające na celu blokowanie i dezawuowanie wrogich treści informacyjnych, które wpływają negatywnie na procesy poznawcze obywateli Ukrainy.
Umiejętność korzystania z mediów w kontekście wojny wywołanej przez Rosję
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: wojna informacyjna, umiejętność korzystania z mediów, dezinformacja, cyberatak, agresja informacyjna, przestrzeń informacyjna, wpływ informacyjny Państwo nie jest w stanie kontrolować wszystkich kanałów przepływu informacji. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy w kraju toczy się wojna, a wróg wykorzystuje różne mechanizmy dezinformacyjne. Dlatego niezwykle ważne są rozsądne korzystanie z mediów oraz wiedza na temat metod rozprzestrzeniania dezinformacji. Odparcie ataków propagandowych zależy bowiem od świadomości poszczególnych obywateli oraz całego społeczeństwa. W artykule podjęte zostały różne aspekty wojny informacyjnej. Autorki zauważają, że dezinformacja stała się istotnym narzędziem wykorzystywanym na szeroką skalę i coraz częściej stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa oraz demokracji państwa. Wiedza na temat mechanizmów dezinformacyjnych pozwala skutecznie przeciwdziałać wojnie propagandowej. Dlatego też konieczne jest podnoszenie poziomu świadomości społecznej w tym zakresie, zwłaszcza w odniesieniu do działań dezinformacyjnych prowadzonych obecnie przez Federację Rosyjską. Pełnoskalowej inwazji na Ukrainę towarzyszy bowiem zakrojona na szeroką skalę równie brutalna wojna informacyjna, oparta na kłamstwach i prowokacjach. Jej celem jest przede wszystkim odzyskanie kontroli nad infosferą w Ukrainie. Artykuł zawiera również analizę umiejętności korzystania z mediów przez społeczeństwo ukraińskie w warunkach pełnoskalowej wojny, a także omówienie działań służących zwalczaniu dezinformacji w Ukrainie.
Problematyka grobownictwa wojennegona obszarze Chełmszczyzny w II Rzeczypospolitej
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: opieka nad grobami wojennymi, cmentarze wojenne, żołnierskie mogiły Odrodzona w 1918 roku Rzeczpospolita, borykając się z wieloma problemami natury gospodarczej i społecznej, podjęła działania porządkujące kwestię szeroko rozumianej opieki nad grobami wojennymi. Chodziło głównie o mogiły obrońców ojczyzny z 1920 roku, a także o miejsca wiecznego spoczynku uczestników powstań narodowych z XIX wieku oraz blisko 500tys. mogił poległych w I wojnie światowej żołnierzy obcych armii. W wyniku wspomnianych konfliktów zbrojnych, które toczyły się również na ziemi chełmskiej, pozostały tysiące często anonimowych grobów. Uporządkowanie tych kwestii zajęło administracji państwowej i samorządowej całe dwudziestolecie międzywojenne, choć niejednokrotnie prowadzone działania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.
Koncepcja kultury w Lubelskiej Szkole Metafizycznej i jej interpretacja w myśli Karola Wojtyły
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: antropologia metafizyczna, kultura, Karol Wojtyła, Mieczysław A. Krąpiec, Lubelska Szkoła Filozofii Metafizycznej, tomizm lubelski Koncepcja kultury nie należy do często podejmowanych tematów w ramach antropologii metafizycznej. Stanowi jednak kwestię szczególnie istotną dla myśli zarówno Lubelskiej Szkoły Filozofii, jak i filozofii Karola Wojtyły. Niniejszy artykuł ukazuje podobieństwa między wymienionymi stanowiskami filozoficznymi, a także wpływ Lubelskiej Szkoły Filozofii na myśl Karola Wojtyły, zwłaszcza w kontekście sposobu postrzegania kultury. Analizie poddane zostały teksty, które odnoszą się bezpośrednio do istoty kultury, jak również poszczególne pojęcia z tego zakresu. Nacisk został położony zwłaszcza na kwestię relacji interpersonalnych oraz działania w ogólności.
Ludzie, władza, legitymizacja a ryzyko nadużycia: dyskusja
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: zimna wojna, konstruktywizm, Jan Paweł II, legitymizacja, wolność Celem artykułu jest przedstawienie relacji między władzą a obywatelami. Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób państwo wspiera osoby, które zakładają rodziny, w realizacji ich celów życiowych. Artykuł odnosi się do personalizmu chrześcijańskiego Jana Pana II ujętego w książce Miłość i odpowiedzialność, która może być wskazówką dla rządzących w zakresie dążenia do partycypacji obywateli w procesach decyzyjnych realizowanych na poziomie krajowym i międzynarodowym. Czynny udział obywateli w tychże procesach jest bowiem podstawą rozwiniętego oraz aktywnego społeczeństwa i wpływa na jakość systemu demokratycznego.
Portret Ameryki w Epoce Oświecenia wg Juliana Ursyna Niemcewicza
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: Podróże po Ameryce, Jerzy Waszyngton, Thomas Jefferson, kultura amerykańska, społeczeństwo amerykańskie W 1788 roku Julian Ursyn Niemcewicz, polski pisarz i poeta, a także działacz polityczny, przybył do Stanów Zjednoczonych. Przez kilka lat podróżował po Ameryce, poznając amerykańską kulturę i tamtejsze społeczeństwo. Efektem pobytu pisarza za oceanem są Dzienniki po Ameryce, które ukazują zróżnicowany i choć subiektywny, to prawdziwy obraz Ameryki – jej społeczeństwa, instytucji, obyczajów i przyrody. Niniejszy artykuł jest próbą uchwycenia tego niejednolitego obrazu Ameryki przez pryzmat przyjaźni Niemcewicza z Jerzym Waszyngtonem oraz Thomasem Jeffersonem. Autorka ukazuje również sposób postrzegania kobiet i ich roli w ówczesnym społeczeństwie, a także odnosi się do opisu miejsc odwiedzanych przez pisarza.
Postoronia w opowiadaniu My Appearance Davida Fostera Wallace’a
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: ironia, postironia, My Appearance, David Foster Wallace Celem artykułu jest przedstawienie opowiadania Davida Fostera Wallace’a jako tekstu ilustrującego poglądy pisarza na temat estetyki postmodernistycznej oraz ironii. Autorka stawia tezę, że bohaterowie tego opowiadania są uosobieniem dwóch postaw. Postawa ironiczna reprezentowana jest przez Davida Lettermana, a postironiczna przez główną bohaterkę, Edilyn. W artykule podjęte zostały zagadnienia związane z używaniem ironii. Autorka przeprowadza również analizę ironii oraz postironii uwidaczniających się podczas wywiadu, w którym uczestniczą wyżej wymienieni bohaterowie. Zwraca także uwagę na wewnętrzną sprzeczność pojęcia szczerości. Opiera się przy tym na pracach Adama Kelly’ego i Lukasa Hoffmanna na temat postironii oraz na literaturze dotyczącej ironii.
Germański heros Wade a walijski wał ziemny Wat’s Dyke
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: Wat's Dyke, Wade, mitologia germańska, Chaucer, Maen Achwyfan Wat’s Dyke to wał ziemny biegnący wzdłuż granicy Anglii i Walii, podobnie jak znajdujący się na zachód od niego Offa’s Dyke, od którego jest on jednak krótszy. Ma bowiem długość 38 mil (62 kilometrów) i ciągnie się od wybrzeża oraz ujścia rzeki Dee do okolic Old Oswestry, twierdzy z epoki żelaza w Shropshire w Anglii. Wat’s Dyke powstał na początku IX wieku (kilka dekad później niż Offa’s Dyke). Jego nazwa pozostaje niejasna. Być może wiąże się ona z legendarnym germańskim bohaterem Wadem, którego imię pojawia się w staro- i średnioangielskich tekstach (w tym u Chaucera), w języku staronordyjskim, średnio-wysoko-niemieckim, a nawet w średniowiecznym języku walijskim (w formie Wat). Z jednej strony wskazuje się zatem na związki wału Wat’s Dyke z poezją walijską, z drugiej – zwraca się uwagę na postać tajemniczego wojownika (być może wspomnianego legendarnego bohatera), którego wizerunek widnieje na Maen Achwyfan, krzyżu z X wieku znajdującym się w pobliżu Whitford, w walijskiej wiosce sąsiadującej z Dyke. Artykuł składa się z czterech części. W części pierwszej przedstawione zostały informacje na temat wału Wat’s Dyke, natomiast w drugiej znajduje się omówienie tekstów Chaucera i innych autorów piszących o legendarnym bohaterze o imieniu Wade. Część trzecia stanowi omówienie postaci Wata, sławionego przez walijskich bardów. Z kolei w części czwartej Wade został ukazany jako bohater Maen Achwyfan; mowa jest również o jego zaginionym pomniku, który znajdował się na zachód od Maen Achwyfan, w Meliden (niedaleko Prestatyn) – pisał o tym Edward Lhuyd (1660–1709), pionier oksfordzkiej archeologii.
Zrównoważona edukacja na Ukrainie Wprowadzanie unijnej polityki nauki języków do ukraińskich programów szkolnych
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: Unia Europejska, zrównoważona edukacja, ukraińskie szkolnictwo wyższe, studia językowe, integracja z UE Artykuł opisuje doświadczenia zdobyte podczas realizacji na Ukrainie (w ramach programu Erasmus+) programu „Jean Monnet” wpisującego się w politykę językową Unii Europejskiej (EULP). Ukraina wybrała integrację z UE, a decyzja ta znacząco wpłynęła na życie polityczne, kulturalne i społeczne w kraju. Uczestnictwo w projektach Erasmus+ ułatwia Ukrainie szybkie i skuteczne wprowadzanie unijnych rozwiązań w zakresie zrównoważonej edukacji. Zespół projektowy EULP składał się z ukraińskich i litewskich naukowców, którzy wspólnie opracowali program kursu, skupiając się na pięciu grupach docelowych: studentach studiów magisterskich i podyplomowych, nauczycielach szkół średnich, badaczach i przedstawicielach społeczeństwa obywatelskiego. Zrównoważone i multidyscyplinarne podejście w ramach EULP opiera się na rozwijaniu kompetencji językowych i kulturowych wśród obywateli Ukrainy w perspektywie jej wejścia do Unii Europejskiej. Z obserwacji Autorek wynika, że rosnąca liczba kursów, łączących przygotowanie zawodowe z poszerzaniem wiedzy o UE, ułatwia proces reformowania ukraińskiego szkolnictwa, a także jego integracji z europejskim systemem edukacji.
Comparison of Polish and English Selected versions of the Bible: Pragmatics and Semantics in Focus
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: tłumaczenie, komparatystyka, Biblia, hebrajski, aramejski, Wulgata Artykuł zawiera analizę porównawczą wybranych przekładów Biblii z punktu widzenia pragmatyki i semantyki. Za hipotezę badawczą uznane zostało następujące stwierdzenie: znaczenie tekstów biblijnych jest związane z pragmatyzmem, a mimo to podobieństwa i różnice między analizowanymi przekładami Biblii można znaleźć zarówno na płaszczyźnie pragmatyki, jak i semantyki. W artykule zostały omówione: struktura Biblii, metodologia tłumaczenia tekstów biblijnych, a także najpopularniejsze angielskie i polskie przekłady Biblii, które są podstawą analizy porównawczej wybranych słów, wyrażeń i zwrotów biblijnych. Autorka wykorzystuje materiały źródłowe, literaturę naukową, a także informacje dostępne w Internecie na specjalistycznych stronach poświęconych Biblii i jej przekładom.
Wybrane aktualne trendy i możliwości badawcze w tłumaczeniu audiowizualnym w latach 20. dwudziestego pierwszego wieku
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: tłumaczenie audiowizualne, studia recepcyjne, dostępność, crowdsourcing W niniejszym artykule omówione zostały wybrane trendy badawcze w zakresie tłumaczenia audiowizualnego, które jest szybko rozwijającą się dziedziną translatoryki ze względu na zwiększone w dobie rozwoju technologii zapotrzebowanie na treści audiowizualne. Artykuł krótko opisuje badania zorientowane na odbiorcę, a także możliwości, jakie dają technologie rozpoznawania emocji i śledzenia wzroku. Szczególny nacisk został położony na udostępnianie treści audiowizualnych odbiorcom niedosłyszącym i niedowidzącym. Autorka podejmuje również zagadnienie tłumaczenia zespołowego – odnosi się zarówno do crowdsourcingu, jak i do fansubbingu i fandubbingu jako popularnych form przekładu amatorskiego. W artykule omówione zostały też sposoby wykorzystywania tłumaczenia maszynowego, neuronowego tłumaczenia maszynowego i tłumaczenia mowy w przekazie audiowizualnym lub multimedialnym.
Dlaczego tłumaczenie nie jest jedynie kwestią przeszłości: kilka uwag z myślą o przyszłych tłumaczach
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: translacja, tłumaczenie, przekład, wielojęzyczność, wielokulturowość, świadczenie usług, kompetencje transwersalne Istotne dla naszej cywilizacji systemy kulturowe, edukacyjne i profesjonalne zostały sformułowane w postaci tekstowej. Tłumaczenie jest jedyną dostępną metodą ich globalnego upowszechniania. Religie, dzieła literackie, teorie uczenia się czy kultury organizacyjne są „produktami” przekładu. Znaczenie przekładu (translacji) nie jest jedynie kwestią przeszłości. Niniejszy artykuł dostarcza argumentów przemawiających za tym, że procesy translacyjne są dla nas istotne. W aspekcie edukacyjnym tłumaczenie pozwala uzmysłowić sobie, że różnice językowe są podstawą rozumienia tekstu i nadawania mu znaczeń. Korzyści z działalności tłumaczeniowej obejmują też biegłość językową, która jest czymś więcej niż umiejętnością techniczną: uczy rozpoznawania odcieni znaczeniowych wyrazów i realistycznego użycia języka. Te sprawności zapewniają przewagę pracownikom branży kreatywnej, analitykom branżowym i wielu innym specjalistom, których praca opiera się na interakcjach międzykulturowych. Bycie tłumaczem uczy także świadczenia usług, a ta kompetencja określana jest mianem transwersalnej.
Metafory paradoksu w dyskursie poezji śpiewanej
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: metafory pojęciowe, Leonard Cohen, dyskurs poetycki, teksty piosenek Przedmioty: language studies Dyscyplina: Language studies Artykuł koncentruje się na uwydatnieniu różnic między percepcją (identyfikacją) i interpretacją aktywnych metafor pojęciowych wskazujących na uniwersalne prawdy a indywidualnymi metaforami, które opierają się na doświadczeniu życiowym ich twórców. Udowodniono, że metafory, ze względu na swoją złożoność, paradoksalność i zmienność wyrażeń językowych, skutecznie przekazują uniwersalne prawdy w dyskursie poetyckim, w tym m. in. w pieśniach bardów i poezji śpiewanej. W artykule analizowany jest materiał językowy wyekscerpowany z tekstów piosenek, które pochodzą z pośmiertnego albumu Leonarda Cohena „Thanks for the Dance”. Analiza pokazuje, że metafory aktywne, odznaczające się takimi cechami, jak klarowność i komunikatywność, przeciwstawiają się unikatowym metaforom paradoksalnym i lustrzanym, które wymagają wielowarstwowej percepcji. Metaforyczne kodowanie i dekodowanie poezji odbywa się przy tym w oparciu o umowę interkodową między poetą a odbiorcą.
Język jako źródło wyzwolenia i język jako źródło kontroli
Dział: Artykuły Słowa kluczowe: język, nieprzewidywalność, pogląd kulturowy, Wittgenstein, dezinformacja komunistyczna, atak Dyscyplina: language studies Myślimy i porozumiewamy się dzięki językowi, który umożliwia użytkownikom wymianę poglądów i wyrażanie emocji. Bez języka nie byłby możliwy rozwój ludzkości – jest on bowiem źródłem postępu, ale też środkiem kontroli. Wyraża naszą tożsamość, która przybiera różne formy, odzwierciedla obowiązujący w danej społeczności system wartości, a także sposób, w jaki postrzegamy świat i otaczających nas ludzi. Często jednak staje się narzędziem nacisków politycznych, społecznych, kulturowych oraz ideologicznych. Artykuł wyjaśnia, dlaczego na przestrzeni dziejów przedstawiciele władzy starali się poprzez język (tj. kontrolując edukację, kulturę) wpływać na kształtowanie poczucia tożsamości człowieka. Wystarczy wspomnieć o doświadczeniach Polaków z czasów zaborów – o procesach rusyfikacji i germanizacji, które miały doprowadzić do powolnego wynarodowienia. O tym, że język może być źródłem manipulacji politycznej, ideologicznej, możemy przekonać się także dzisiaj, obserwując choćby sposób przedstawiania przez Rosję wojny na Ukrainie. Czy można zatem twierdzić, że język jest obecnie wykorzystywany przez różne grupy interesu, które manipulują społeczeństwem, by zrealizować własne cele? Należy także zwrócić uwagę na publiczne propagowanie modelu permisywnego (charakterystycznego dla kultury zachodniej), który nie spotyka się z powszechną akceptacją, a jego zasadność jest czasami wręcz kwestionowana. Mimo że wszystkie media, w tym społecznościowe, były wykorzystywane do promowania takiego stylu zachowania, dziś coraz częściej prezentują konserwatywną wizję świata. To pokazuje, że musimy wykazywać się sceptycyzmem, że nie powinniśmy kierować się uprzedzeniami, stereotypami czy przyjmować bezkrytycznie narzucanych nam opinii mających często źródło w ideologiach ortodoksyjnych.